عبد الحسين نوايى

239

نادرشاه و بازماندگانش ( همراه با نامه هاى سلطنتى و اسناد رسمى و ادارى ) ( فارسى )

اطمينان داد كه بدون شركت روسيه ، دولت ايران با عثمانى قراردادى امضا نخواهد كرد . بنابراين وقتى خبر امضاى عهدنامهء قسطنطنيه ، بين ايران و عثمانى ، به دربار روسيه رسيد موجب شگفتى و بهت‌زدگى شد . هر چند كه نادر قرارداد صلحى منعقد نكرده بود و قرارداد قسطنطنيه در حكم آتش‌بسى بود كه هنوز به تصويب نرسيده بود . پس از بازگشت از فتح هند ، نادر از كشته شدن برادرش ابراهيم خان به دست لزگيها خبر گرفت و عازم گرفتن انتقام خون برادر شد . در تهران ، كالوشكين به حضور وى رفت و بر طبق دستور دولت روسيه ، مراتب و داد و محبت دربار روسيه را به نادر ابراز داشت . ظاهرا اين اقدام وى بسيار مؤثر و مفيد بود . زيرا سفير ايران در روسيه گزارشهاى اغراق‌آميزى در باب مقاصد سوء دولت روسيه نسبت به ايران داده بود . كالوشكين كه مأمور بود گزارشى دربارهء مقاصد نادر به روسيه بفرستد ، در گزارش خود نوشت « بخت النصر جديد از بادهء پيروزيها سرمست است و مىگويد فتح هندوستان كار دشوارى نبود . من اگر با يك پا حركت كنم هند را تصرف مىكنم و اگر با دو پا حركت كنم دنيا را مىگيرم . » كالوشكين هر چند مطمئن - بود كه نادر نسبت به تركان عثمانى روش و انديشهء مساعدى ندارد ولى از حسن نيت او در مورد روسيه نيز اطمينان كامل نداشت . در سال 1741 / 1154 ، سلطنت روسيه به اليزابت پتروونا رسيد و او كالوشكين را همچنان به سفارت در دربار نادرى شناخت و او را مأمور اعلام سلطنت خود نمود . ظاهرا اين اقدام دولت روسيه آخرين عمل سياسى آن دولت در ايران زمان نادر نبوده ، بلكه سفير ديگرى نيز به ايران فرستاده كه نامش در تواريخ به صورت . « كناس » درآمده است كه مسلما صورت مغلوط كلمهء كنياز روسى به معنى شاهزاده است . و اين سفير وقتى به ايران رسيد كه نادر شهر قارص را به محاصره گرفته بود . سفير روسيه پس از بيان مراتب احساسات محبت‌آميز دربار روسيه گزارش تحويل شهرهاى دربند و باكو و ديگر شهرهاى مناطق شمال رود كر را به ايران تقديم كرد . نادر هم در بازگشت از ايروان ، ميرزا كافى نصيرى خلفا را به سفارت ايران در دربار